IJsland mag zich officieel kandidaat-lidstaat noemen en voegt zich op die manier bij Turkije, VJR Macedonië en Kroatië. Maar wat weten we eigenlijk van het eiland dat zo dicht bij de Noordpoolcirkel ligt? Dat IJsland een grillig paradijs is te midden van de Noord-Atlantische oceaan, is alom geweten. Dat een overvloed aan warmwaterbronnen, vulkanen en geisers er het landschap sieren is evenmin een geheim. En iedereen kent uiteraard ook de kleine schat aan buitengewone muzikanten die het eiland heeft voortgebracht, zoals Björk, Emiliana Torrini en Sigur Rós. Maar IJsland heeft nog meer buitengewone kantjes.
Onafhankelijkheid
De IJslandse bevolking schermt al sinds de eerste kolonisering in de negende eeuw haar land en cultuur sterk af. IJslanders zijn het Europese volk bij uitstek dat het hardst staat op onafhankelijkheid en zelfvoorziening. De Eurobarometer gaf in 2005 nog aan dat 85% van de IJslandse bevolking hun onafhankelijkheid als “primordiaal” beschouwen. Dat in vergelijking met de lidstaten van de Europese Unie waar in 2005 gemiddeld slechts de helft van de bevolking echt belang hechtte aan autonomie.
Identiteit
IJslanders zijn daarenboven een zeer trots volk dat zijn banden met de Vikinggeschiedenis nog steeds na aan het hart draagt. Het IJslands verschilt weinig van het Oud-Noors dat de Vikings praatten toen ze voor het eerst voet aan wal zetten op het eiland. Ook hun band met de natuur en ietwat ongewone gebruiken vinden nog hun wortels in de oude Vikingcultuur.
Eigenheid
Zo krijgt de EU met IJsland als mogelijke toekomstige lidstaat er misschien een zeer unieke bevolkingsgroep bij: het Huldufólk. Het gaat hier om een bizarre IJslandse minderheid: het Huldufólk zouden een soort elfen zijn. IJslanders zijn immers een zeer bijgelovig volk. Hoewel geloof in het bovennatuurlijke in de jaren ’60 sterk afnam, blijkt er toch weer een opmars op gang bij de jongere generaties. Zo gelooft het merendeel van de IJslandse bevolking dat het Huldufólk echt bestaat of kunnen ze in ieder geval de mogelijkheid van hun bestaan niet ontkennen. Dit geloof in bovennatuurlijke krachten en wezens ontspruit uit de hechte band die IJslanders hebben met de natuur, die in IJsland veel prominenter aanwezig is dan in vele andere lidstaten van de EU.
Progressiviteit
Toch kan je IJslanders onmogelijk een conservatieve of ouderwetse inborst verwijten. Het land staat immers prominent vooraan op de ranglijst wat betreft gendergelijkheid, en holebirechten. Het heeft ook de meest uitgebreide en progressieve wetgeving wat betreft kinderbescherming. Het is IJslandse ouders niet enkel bij wet verboden hun kinderen een tik te geven, kinderen verbaal een standje geven kan evenmin door de beugel.
Als IJsland zich in de toekomst lid van de EU mag noemen, zal het in ieder geval een stukje bijzondere uniciteit uit het noorden bijdragen aan de club van 27.