Als je vandaag in de Europese Unie wil reizen met het vliegtuig kan je beroep doen op verschillende luchtvaartmaatschappijen, die doorgaans heel goedkope tickets aanbieden. Dit is een rechtstreeks gevolg van de liberalisering van de luchtvaart in de jaren negentig. Maar die liberalisering kende ook enkele uitwassen. De Europese Unie stelde daar paal en perk aan. Nu beschikt elke vliegtuigpassagier in de Europese Unie over rechten die hem beschermen tegen de willekeur van vliegtuigmaatschappijen.
Meer keuze voor minder geld
Wie vroeger op reis wou gaan met het vliegtuig had doorgaans geen andere keuze dan zich te wenden tot de nationale luchtvaartmaatschappij. Dure tickets waren het directe gevolg. Door de luchtvaart te liberaliseren bracht de Europese Unie hierin verandering. Zo is in tien jaar het aantal bestemmingen waaruit passagiers in de Europese Unie kunnen kiezen, ongeveer verdubbeld.
Niet allemaal rozengeur en maneschijn
De liberalisering kende echter ook negatieve kanten. Zo werden passagiers weleens geweigerd omdat de vlucht overboekt was of werden vluchten geannuleerd zonder dat de reizigers wisten waarom. In 2006 kwam hier verandering in. Sindsdien beschermen een aantal rechten de vliegtuigpassagiers in de Europese Unie tegen de willekeur van vliegtuigmaatschappijen. Alle vluchten die opstijgen of landen in de Europese Unie en worden uitgevoerd door een Europese luchtvaartmaatschappij vallen onder deze regeling.
Passagiersrechten bij annulering, instapweigering en langdurige vertraging
De Europese verordening maakt een onderscheid tussen annulering, instapweigering en langdurige vertraging.
Annulering
In geval van annulering heb je recht op een vergoeding tenzij de luchtvaartmaatschappij je tot veertien dagen voor vertrek heeft laten weten dat je vlucht geannuleerd is. Ook indien de annulering het gevolg is van overmacht kan je geen financiële compensatie eisen.
Instapweigering
Instapweigering betekent dat je de toegang ontzegd wordt tot het vliegtuig. Bijvoorbeeld omdat de luchtvaartmaatschappij meer tickets verkocht heeft dan dat er plaatsen zijn. In dit geval is de luchtvaartmaatschappij verplicht op zoek te gaan naar personen die hun vlucht vrijwillig aan je willen afstaan in ruil voor bepaalde voordelen. Daarnaast heb je recht op een compensatie tussen 125 en 600 euro, afhankelijk van de vluchtafstand en de opgelopen vertraging in geval van omboeking. Eveneens belangrijk om weten is dat je ter plaatse kan kiezen tussen je ticket volledig terugbetaald krijgen, terugvliegen naar je vertrekpunt of het nemen van een andere vergelijkbare vlucht.
Langdurige vertraging
Indien de vertraging meer dan vijf uur bedraagt en je beslist de vlucht in kwestie niet meer te nemen is de luchtvaartmaatschappij verplicht je ticket terug te betalen. Net zoals bij instapweigering kan je ter plekke kiezen tussen een volledige terugbetaling van je ticket, terugvliegen naar je vertrekpunt of het nemen van een andere vergelijkbare vlucht. Afhankelijk van de omstandigheden heb je bij annulering, instapweigering of langdurige vertraging recht op bijstand. In de praktijk betekent dat dat de luchtvaartmaatschappij je een drankje en een maaltijd moet aanbieden. Daarnaast heb je recht op twee gratis e-mailberichten of telefoongesprekken. Indien je een slaapplaats nodig hebt is de luchtvaartmaatschappij verplicht er één voor je te voorzien. Ook het vervoer ernaartoe moet zij voor haar rekening nemen.
Overige rechten van een vliegtuigpassagier in vogelvlucht
Bagage
Bij beschadigde, te laat bezorgde of verloren bagage heb je recht op een financiële compensatie die kan oplopen tot 1 220 euro. Vergeet niet dat je slechts over één week beschikt in geval van schade en 21 dagen ingeval van vertraging.
Beperkte mobiliteit
Andersvalide passagiers en passagiers met een beperkte mobiliteit zijn beschermd tegen discriminatie. Onder welbepaalde voorwaarden kunnen zij bijstand krijgen voor, tijdens en na hun vlucht in alle luchthavens van de Europese Unie.
Identiteit van de luchtvaartmaatschappij
Je dient vooraf geïnformeerd te worden over de identiteit van de luchtvaartmaatschappij die je vlucht uitvoert. Luchtvaartmaatschappijen die onveilig worden bevonden krijgen binnen de Europese Unie een beperking of verbod opgelegd.
Je rechten afdwingen
In geval van een onregelmatigheid is de luchtvaartmaatschappij ter plaatse verplicht je in te lichten over wat je passagiersrechten precies inhouden. Indien je een schending vaststelt, kan je een klacht indienen bij desbetreffende luchtvaartmaatschappij. Indien je klacht zonder gevolg blijft, klop je best aan bij de nationale toezichthouder van de lidstaat waar je vlucht is aangekomen.