Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie

Rol

Het Europees Parlement is de Europese instelling die het meest indrukwekkende traject aflegde. Bij elke herziening van de Verdragen zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement immers uitgebreid. Vandaag beschikt het Europees Parlement over drie specifieke bevoegdheden: wetgevingsbevoegdheid, controlebevoegdheid en budgettaire bevoegdheid.

• wetgevingsbevoegdheid
  Het Europees Parlement neemt samen met de Raad wetgevingsvoorstellen aan. Sinds het Verdrag van Lissabon in werking trad, is de procedure waarbij beide instellingen op voet van gelijkheid beslissen (gewone wetgevingsprocedure) op het overgrote merendeel van de domeinen van toepassing.
  Het Verdrag van Lissabon geeft het Parlement tevens het recht om ontwerpen van verdragswijzigingen voor te stellen.
• controlebevoegdheid
  Het Europees Parlement oefent democratische en politieke controle uit op de andere Europese instellingen en in het bijzonder op de Commissie:
  • De Raad stelt de voltallige Commissie als college voor bij het Europees Parlement. Zonder de goedkeuring van het Parlement kan de Commissie niet worden benoemd.
  • De Commissie is gedurende haar volledige ambtstermijn politieke verantwoording verschuldigd aan het Parlement, dat via een motie van afkeuring de hele Commissie tot aftreden kan dwingen.
  • De parlementsleden stellen regelmatig vragen aan de Commissie waarop de commissarissen verdragsrechtelijk verplicht zijn te antwoorden.
  • Het Europees Parlement behandelt de verslagen van de Commissie.
  • Het Europees Parlement kan ten slotte ook enquêtecommissies oprichten en neemt verzoekschriften van burgers in ontvangst.
• budgettaire bevoegdheid
  Het Europees Parlement stelt samen met de Raad de jaarlijkse begroting vast. Deze wordt pas van kracht na ondertekening door de voorzitter van het Parlement. Het Europees Parlement oordeelt ook elk jaar of de Commissie de begroting van het voorgaande begrotingsjaar naar behoren heeft uitgevoerd. Indien dit het geval is, verleent zij kwijting.

Samenstelling

Huidige samenstelling:

Het Europees Parlement bestaat momenteel uit 736 leden afkomstig uit de 27 lidstaten. Het aantal Europese parlementsleden dat de lidstaten krijgen toegewezen, is afhankelijk van het aantal inwoners. De samenstelling van het Europees Parlement zou op basis van het Verdrag van Lissabon gewijzigd moeten worden. De meest bevolkte landen bezitten proportioneel minder zetels dan de minst bevolkte landen. Zo beschikt Duitsland momenteel over 99 zetels terwijl Malta over 5 zetels beschikt

De leden van het Europees Parlement zijn niet ingedeeld naar nationaliteit maar volgens politieke gezindheid. Het Europees Parlement telt 7 politieke fracties.

Voorzitter

Sinds 14 juli 2009 is de Poolse christendemocraat Jerzy Buzek voorzitter van het Europees Parlement. De voorzitter van het Europees Parlement wordt verkozen door de Europarlementariërs. Zijn mandaat duurt twee en een half jaar. De voorzitter van het Europees Parlement is herkiesbaar.

De voorzitter geeft leiding aan alle activiteiten van het Parlement, stelt de begroting vast en zit de plenaire vergaderingen voor. Daarnaast vertegenwoordigt hij het Europees Parlement naar de buitenwereld toe.

Ambtstermijn

Sinds 1979 verkiezen de burgers van de Europese Unie rechtstreeks om de vijf jaar de leden van het Europees Parlement. Het huidige Europees Parlement werd op 4 juni 2009 verkozen. De volgende verkiezingen zijn in 2014. 

Zetel

Het Europees Parlement werkt op drie plaatsen: Straatsburg, Brussel en Luxemburg. In Straatsburg vinden de maandelijkse plenaire vergaderingen, waarbij alle leden aanwezig zijn, plaats. De bijkomende voltallige zittingen worden in Brussel gehouden. In Brussel zetelen eveneens de parlementaire commissies. De administratieve diensten (Secretariaat-generaal) bevinden zich in Luxemburg.

Meer weten over het Europees Parlement?