Expo SOS-planet: de schreeuw van een planeet in nood
De stad Luik draagt dit jaar de titel: “Luik 2010: wereldklimaatstad”. En deze naam is niet gestolen want de stad pakt uit met een prachtige doch confronterende tentoonstelling over de klimaatverandering: SOS-planet. Kosten noch moeite werden gespaard om jong en oud een urenlange boeiende verkenningstocht te bieden doorheen de geschiedenis van onze aarde en hen bewust te maken van de impact van de mens op onze planeet. Na drie weken hebben al ruim 12 000 mensen SOS-planet bezocht in het station van Luik. De organisatie spreekt van een geslaagde start.
Atlas
Een immense aardbol met het opschrift “SOS-planet” kijkt vanop het verhoogde perron onder het hernieuwde stationsgewelf in Luik uit over het stationsplein. Aan zijn lot overgelaten lijkt hij te wachten tot zijn bewoners gezamelijk de schouders zetten onder zijn gestage neergang. Maar de voorbijgangers die onder hem door lopen, schijnen zich als mieren voorgeprogrammeerd te houden aan de orde van de dag, blind voor de donkere schaduw die hen boven het hoofd hangt.
Mens centraal
De klimaatverandering is de belangrijkste uitdaging waarmee onze planeet vandaag wordt geconfronteerd. De expo tracht de balans op te maken van de huidige situatie, oplossingen te vinden en de mensen gevoelig te maken voor het klimaat in de toekomst. Dit doet ze door de mens centraal te stellen in vier luiken: de mens neemt waar, de mens verontrust zich, de mens denkt na en de mens handelt.
In dit scenario begin je aan de zijlijn maar naarmate je door de verschillende bedrijven van de expo heen drijft, besef je dat je herschapen wordt tot protagonist in de langspeelfilm van de huidige klimaatstoringen. Je begrijpt dat de wil van onze samenleving om dit probleem aan te pakken, begint bij onszelf.
Spectaculaire decors
Al in het eerste vertrek van de expositie wordt visueel de standaard gezet: een projectiezaal vol flatscreens verwent je met prachtige video’s die de grootsheid van onze planeet weergeven, zowel de natuur als de tekenen van de beschaving.
De daaropvolgende driedimensionale decors zijn verbluffend realistisch. Zo loop je bijvoorbeeld door een tunnel van afvloeiend water dat bevriest, daarna voorzichtig op het bewegende ijs van een opgedroogde rivierbedding, alvorens binnen te treden in de vochtige omgeving van een nagenoeg overstroomd huis. De anders zo-ver-van-mijn-bed-show ervaar je plots van zeer nabij.
In een ander vertrek loop je dwars door een karrenvracht chaotisch aan elkaar getimmerde planken, in de stijl van Vlaams conceptueel kunstenaar Arne Quinze. Her en der hangen flatscreens die voortdurend televisiejournaals van over de hele wereld uitzenden met beelden van overstromingen, hittegolven, bosbranden, extreme regenval etc…Deze beelden tegen een achtergrond van verstrengeld hout, symbool voor de chaos van de vernietiging, hebben een overweldigend effect.
From big bang to big mac
“Als de geschiedenis van de aarde zich over 1 jaar zou afspelen, dan dook de moderne mens maar op 31 december om 23u59 op. In de geschiedenis neemt de mens een zeer kleine plaats in, maar hij is wel het enige levende wezen dat het klimaat overhoop heeft gegooid,” staat te lezen bij een kalender van de geschiedenis van onze aardbol, ingekort tot slechts één jaar. Deze vereenvoudiging laat toe om de natuur, de snelheid en de omvang en dus de ernst van het klimaatprobleem beter te begrijpen.
Verderop een muur als een schoolbord vol krijtaantekeningen, quotes en illustraties, zwanger van ironie en sarcasme, over menselijke verwezenlijkingen en de weerslag ervan op de dag van vandaag. “From big bang to big mac” staat er in het wit gekalkt…of welke smakeloze creatie de mens na “één minuut” al achter zijn naam heeft staan.
Het bezoeken waard
De tentoonstelling laat je allerminst onberoerd. Zo denk je na het bezoek toch twee keer na wanneer je water in een plastic fles koopt, in de wetenschap dat de productie, verpakking en het transport ervan een kwart van de inhoud van die fles vereist.
De naam van de expo is bovendien veelzeggend. Een schreeuw naar aandacht van een planeet in nood. Een kreet die hopelijk ver reikt, aldus de organisatie, die mikt op een grote opkomst. En terecht, want SOS-planet is zeker en vast het bezoeken waard!