Europa: van het meisje tot het continent
Als iemand het woord "Europa" zegt, waar denkt u dan aan?. Aan de geografische zone? Aan het continent waar het woord naar verwijst? Hoogstwaarschijnlijk wel. Dat is overigens niet verwonderlijk. Wie weet er nog dat achter dit woord ooit een jong meisje schuilde, die zo mooi was dat ze op een dag door de goden werd ontvoerd? Het is overigens geen toeval dat datzelfde meisje daarna haar naam gaf aan dit beroemde continent.
We houden al lang niet meer bij hoe vaak het woord Europa elke dag wordt uitgesproken. Communautair Europa, Europa zonder grenzen, Europa is van u, de Europese Unie… Het woord wordt in alle mogelijke combinaties gebruikt. In zoverre zelfs dat we niet langer stilstaan bij de nochtans erg pertinente vraag: waarom heet dit continent zo? Even terug naar de oorsprong…
Europa: een mooi meisje waar de goden bij verbleekten
Het verhaal uit de Griekse mythologie luidt dat Europa eerst de naam was van de dochter van de koning van Fenicië, Agenor. Ze woonde aan de Aziatische kust van de Middellandse Zee. Hoewel haar voeten over deze aarde wandelden, was haar geest onophoudelijk elders. Elke dag wandelde ze honderd stappen langs de zee, met in haar dromerige ogen niets anders dan reizen en avonturen, terwijl ze urenlang naar de verre horizon tuurde.
Zeus, de god der goden volgens de Griekse mythologie, had de enorme schoonheid en de onverzadigbare drang naar “elders” al lang opgemerkt. Hij viel al snel voor haar charmes. Op dag, terwijl Europa bezig was aan een van haar vele wandelingen, kwam hij uit het water in de vorm van een krachtige stier, die haar meenam naar het Griekse eiland Kreta aan de andere kant van de Middellandse Zee. Daar nam hij een menselijke vorm aan, waardoor Europa op haar beurt ook verliefd werd. Ze bleef aan de zijde van Zeus en samen kregen ze drie kinderen (Minos, Sarpedon en Rhadamante).
Van de ene oever van de Middellandse Zee naar de andere: de symboliek van den mythe
De legende van prinses Europa legt een voor de hand liggende parallel met de historische, economische en culturele realiteit van die tijd. Het was namelijk de periode waarin de “beschavingshaard” van het Nabije Oosten verlegd werd naar het Westen, dat later “Europa” werd genoemd. De verhuizing van de jonge prinses van de Aziatische kust naar de Griekse kust van de Middellandse Zee symboliseert op die manier deze beweging van de civiliserende macht.
Deze mythe wordt concreter geïllustreerd in een van de symbolen van de EU: de eengemaakte munt. Als u voortaan een Grieks stuk van 2 euro in de hand houdt en daarop een stier met op zijn rug een jonge vrouw ziet, kunt niet langer zeggen dat u niet weet waar dat op slaat…